De Serval

DE SERVAL

 

Hoe zie ik er uit?

Flaporen
Servals behoren tot de kleine katachtigen. De lengte van het lichaam is ongeveer 70 tot 100 cm. Mannetjes zijn groter en zwaarder dan vrouwtjes. Servals zijn slanke dieren met een lange nek en lange poten. Zo kunnen ze goed boven hoog gras kijken. Hun vacht is oranjebruin van kleur met zwarte vlekken en strepen. Ze hebben een witte buik. De staart is kort vergeleken met de rest van het lichaam en heeft een zwarte punt. Ze hebben de grootste oren van alle katachtigen. De grote, ronde flaporen raken elkaar bijna aan. Servals kunnen erg goed horen en zien. Ruiken kunnen ze minder goed.

Waar woon ik?

Beschutting
Servals leven op de Afrikaanse savanne. Ze zijn vaak in de buurt van water. Ook moeten er voldoende hoog gras of rotsspleten aanwezig zijn. Deze zorgen voor beschutting. Het zijn dagdieren, die vooral in de voor- en namiddag actief zijn. Ze rusten tussen het struikgewas, in een rotsspleet of in een hol. Deze holen graven ze niet zelf, maar zijn verlaten door andere dieren. Ze komen niet voor in dicht beboste en hele droge gebieden.

Wat eet ik?

Goede oren
Servals zijn carnivoren. Dat wil zeggen dat ze vlees eten. Ze eten vooral knaagdieren en andere kleine dieren, zoals vogels, hagedissen, vissen en insecten. Ze jagen het meest in een gebied met veel hoog gras en struikgewas. Hier komt hun scherpe gehoor goed van pas. Servals kunnen door hun grote oren hele zachte geluiden horen. Als het donker is gaan servals zelfs alleen op hun gehoor af. Ze zijn heel succesvol in het jagen. Van de tien jachtpogingen lukken er overdag vier en 's nachts zes. Leeuwen bijvoorbeeld, zijn minder succesvol. Bij hen lukken er maar drie van de tien jachtpogingen.


Hengelen
Servals kunnen horen waar een vogel of en ander diertje over de grond loopt. Ze sluipen dan naar het geluid toe en verrassen de prooi met een snelle sprong. Met een paar klappen wordt de prooi buiten westen geslagen en doodgebeten. Met hun lange, beweeglijke voorpoten kunnen servals knaagdieren uit hun holen halen. Als servals horen dat er een knaagdier in een ondergrondse gang loopt, weten ze precies waar ze moeten gaan 'hengelen'. Servals zijn goede zwemmers. Op jacht naar kikkers en vissen waden ze rustig door het water.

Muizensprong
Als de serval een vogel laag door de lucht hoort of ziet vliegen, springt hij omhoog. Deze sprong wordt een 'muizensprong' genoemd. Alle poten komen tegelijk los van de grond en de vogel wordt met de voorpoten uit de lucht gevist. De kleine katten kunnen ongeveer twee meter hoog springen en vier meter ver.

Mijn familie en ik

Wie ruik ik?
Servals leven solitair, zoals bijna alle katachtigen. Solitair betekent dat de dieren niet in groepen leven, maar alleen. Ze hebben elk een eigen territorium. Dat is een woongebied. In dit territorium worden andere soortgenoten weggejaagd. Vrouwtjes mogen in het territorium van mannetjes komen. Als er een man in het territorium van een andere man komt, wordt hij weggejaagd. Servals geven de grenzen van hun territorium aan door met urine te sproeien. Ook wrijven ze hun kin en wangen tegen voorwerpen aan, waarbij ze kwijlen. In de poten van servals zitten zweetklieren die een aparte geur afgeven. Hiermee schrapen ze over de stam van een boom. Andere servals ruiken daardoor dat het gebied van een ander is. Mannelijke en vrouwelijke servals vormen alleen om te paren een paar. Ze rusten en jagen dan een aantal dagen samen. Daarna gaan ze ieder weer hun eigen weg.

Verstopt
Na een draagtijd van ongeveer 75 dagen worden er twee tot drie jonge servals geboren. Het nest waar de jongen ter wereld komen is goed verborgen. Het bevindt zich vaak in een verlaten hol van een ander dier, of tussen rotsen of dicht struikgewas. De jongen worden naakt en met gesloten ogen geboren. De moeder staat er alleen voor bij het grootbrengen van haar jongen. Ze is de hele dag bezig met de verzorging en het halen van voedsel. De eerste drie weken drinken de jongen alleen maar melk bij hun moeder. Daarna eten ze af en toe vlees.

Eerste stapjes
De jonge servals blijven vier tot vijf weken in het nest. Hier zijn ze goed beschermd. Na vijf weken komen de jongen stapje voor stapje naar buiten. Ze gaan dan met hun moeder mee die hen leert jagen. De prooien die ze vangt, doodt ze niet, maar geeft ze aan haar jongen om mee te oefenen. De jongen zijn zelfstandig als ze ongeveer negen tot twaalf maanden oud zijn. Dan jaagt een moeder het eerst de jonge mannetjes weg. De jonge vrouwtjes mogen iets langer blijven. Als ze zelf jongen kunnen krijgen, jaagt de moeder ook haar dochters weg.

Help!

In een aantal landen mag er niet op servals gejaagd worden, in andere landen nog wel. Vanwege hun 'mooie' vacht worden servals gedood door stropers. Van hun vacht maken mensen dan bontjassen. Voor één bontjas zijn vele servalvelletjes nodig. Ook boeren doden servals. Ze zijn bang dat de servals hun vee opeten. In gebieden waar veel mensen wonen, komen bijna geen servals meer voor.

Wist je dat...

...de natuurlijke vijanden van de serval hyena's, Afrikaanse wilde honden en luipaarden zijn?
Omdat servals zo klein zijn worden ze wel eens voor prooidieren aangezien. Vooral jonge servals zijn erg kwetsbaar en worden soms opgegeten door deze dieren.

...servals goed kunnen klimmen?
Als servals zich bedreigd voelen, klimmen ze snel in bomen of op rotsen.

...servals met elkaar 'praten' door te grommen, te mauwen, huilende geluidjes te maken en te knorren?
Om elkaar iets duidelijk te maken, gebruiken ze niet alleen geluiden maar ook lichaamstaal. Door zichzelf groot te maken, hun tanden te laten zien en dreigend met hun poot te slaan zeggen ze bijvoorbeeld: "Pas op!"

 

 

Teksten afkomstig van de NVD.